Mikołaj Rej

HISTORIA OKSY I LASOCHOWA

A ja Mikołaj Rej, będąc dziedzicem Nagłowickim, Tworowskim i Pawęzowskim, oznajmuję tym listem komukolwiek dziś i na potem będzie wiedzieć potrzeba, iżem posadził miasto na gruncie swym tworowskim imieniem Oksza.”
Dlatego tu, na niewielkim wzniesieniu, które okalały modrzewiowe bory, rozległe stawy i kwieciste łąki nad początkującą Nidą, na terenie swoich posiadłości posadził miasto, które od swego herbu nazwał Okszą.

Działalność naszego gospodarstwa stanowi kontynuację wielowiekowej, bo sięgającej swymi korzeniami XVI wieku, tradycji hodowli ryb w granicach dzisiejszego powiatu jędrzejowskiego. Wchodzące w skład Gospodarstwa „Lasochów” obiekty stawowe, mieszczące się w obrębie trzech sąsiadujących ze sobą gmin: Małogoszcza, Nagłowic i Oksy, znajdują się na terenach należących w XVI i XVII wieku do rodu Rejów. To właśnie Mikołaj Rej z Nagłowic, renesansowy mistrz pióra, utworzył w tych okolicach pierwsze stawy rybne. Jego też zasługą jest ustanowienie w 1554 roku na terenie wsi Tworów miasta, któremu od swego herbu nadał Rej nazwę Oksza. Z biegiem lat Oksza utraciła prawa miejskie, stając się obecną Oksą.

Włości Rejów zmieniały przez wieki swoich właścicieli, jednak aż do 1945 roku zachowała się więź personalna między Nagłowicami a Oksą - ostatnim posiadaczem tego wielkiego majątku był książę Michał Radziwiłł. Po II wojnie obiekty stawowe zostały przejęte przez państwo. Powstało wówczas Państwowe Gospodarstwo Rybackie. W roku 2001 trzon PGR stał się częścią nowoczesnego Gospodarstwa „Lasochów”.

Dwór w LasochowieGospodarstwo bierze swoją nazwę od miejscowości Lasochów, której właścicielem na przełomie XVI i XVII wieku był Krzysztof z Krużlowej Pieniążek herbu Odrowąż, uczestnik kampanii inflanckiej i mos­kiew­skiej króla Stefana Batorego, a także dworzanin Zygmunta III Wazy i członek poselstwa polskiego do Szwecji. Barwna ta, choć dawno zapomniana postać, pozostawiła po sobie dwa dzieła literackie: „Etykę albo zwierciadła żywota Krzysztofa Pieniążka” oraz „Hippikę albo spo­so­by poznania, chowania i stanowienia koni”.

Na początku XIX w. majątek był dzierżawiony przez rodzinę Żeromskich - w roku 1819 przyszedł tu na świat Wincenty Żeromski, ojciec pisarza Stefana Żeromskiego. Po roku 1886 posiadłość przeszła w ręce An­to­nie­go Grabowskiego. W rękach Grabowskich pozostał Lasochów aż do 1945 r., kiedy to stał się częścią PGR.

W Lasochowie podziwiać można odrestaurowany zespół dworski, wpisany do rejestru zabytków, a obejmujący dwór murowany z lat 1750-1800 wraz z parkiem, zabytkową stodołę z końca XIX w., lodownię z XIX w. oraz gorzelnię z 2. połowy XIX w. przebudowaną na magazyn w 1943 r. Całość otoczona jest kanałami wodnymi i stawami, sta­no­wią­cymi obecnie część Gospodarstwa „Lasochów”.

Od niedawna Lasochów może się także pochwalić Izbą Tradycji, do której zwiedzania serdecznie zapraszamy!


Copyright © Gospodarstwo Lasochów (2013-2016)